Shiv Gita

Aum Namah Shivaaya

In de Padma-purana vinden de Shiv Gita, dit is een gesprek tussen bhagvan Shri Ram en bhagvan Shri Shiv.
[Net zoals de ShriMadBhagavad Gita een gespek is tussen Arjun en bhagvan Shri Krishna]
Bhagvan Shri Ram stelt vragen en bhagvan Shri Shiv geeft antwoorden.

Het moment waarop deze vragen opkomen bij bhagvan Ram, is wanneer hij door verdriet verscheurd wordt, vlak nadat moeder Sita ontvoerd is door Ravan.

We zien dat Arjun ook door verdriet verscheurd wordt doordat hij moet strijden tegen zijn eigen familieleden, in dit verdriet krijgt hij de Gita te horen bhagvan Krishna. Bhagvan Ram wordt ook overmand door verdriet, Zijn vrouw is ontvoerd. In dit verdriet krijgt Hij van Zijn isht-deva, bhagvan Shiv, ook een Gita te horen.. deze Gita staat bekend als de Shiv Gita.

We zien dat Gita niet een opzichzelfstaand geschrift is maar doorgaans deel is van een ander geschrift. De Gita door Krishna uitgesproken, is deel van de Mahabharat... zo is de Shiv Gita, onderdeel van de padma purana.

Aangezien dit een vrij onbekend geschrift is, leek het mij handig hier het een ander te bespreken uit deze Shiv Gita, als een soort van kennismaking.

Ja en je hebt de Lakhsman Gita ook nog in de Ramayan: (Ram-Lakshman samvaadah).

Echter wordt hier de Gita genoemd naar de vragensteler en niet naar Ram, die de antwoorden geeft.

Aum Namah Shivaaya

Inderdaad, normaliter wordt de Gita vernoemd naar de beantwoorder.
In dit geval kon dat niet want er is al een Ram-gita. Deze is ook een gesprek tussen Lakshmana en bhagvan Shri Ram en is onderdeel van de Adhyaatma Ramayan.

De Ramayan van Tulsidas-ji maharaj kwam veel later in tijd (de Adhyaatma Ramayan is op schrift gesteld door VedaVyaas-ji maharaj zelf).... vandaar hier de naam Lakshmana-Gita.

Aum Namah Shivaay

Hoofdstuk 1, shloka 1:

Suta uvaacha:

Athaatah sampravakshyaami shuddham kaivalyamuktidam;
anugrahaan Maheshasya bhavadukhasya bheshajam. [1.1]

Suta-ji maharaj zei: Ik zal jullie, door de zegen van bhagvan Shri Shiv, dat vertellen wat zuiver is, kaivalya-mukti geeft en in staat is alle ongenoegen van het materiele, weg te nemen.

Dit is de eeste shloka van deze Shiv-Gita. Hierin geeft Suta-ji maharaj aan wat de kenmerken zijn van dit geschrift. Dit is een geschrift zonder enige compromis.. er is nergens een middenweg gezocht dat tot verder ontwikkeling moet leiden. Het geeft de zaken weer zoals ze zijn, of jij je er nu in kan vinden of niet..... het is zuiver. Het is gericht op kaivalya-mukti.

Mukti kunnen we onderverdelen in 4 soorten:
1. saalokya [men bereikt de loka (wereld) van de isht]
2. saamiepya [men komt in de nabijheid van de isht, niet alleen in Zijn wereld maar in de directe nabijheid]
3. saayujya [men komt op het lichaam van de isht terecht en wordt op deze manier een deel van Hem]
4. kaivalya [men smelt samen met isht]

De laatste en uiteindelijke vorm van mukti is kaivalya; deze Shiv-Gita behelst de kracht om mensen naar kaivalya -mukti te brengen.
Dit is ook het ultieme doel van ieder wezen, in welk lichaam de aatmaa zich ook bevindt, uiteindelijk gaat het om deze kaivalya-mukti.
Het is niet makkelijk om dit te bereiken, dit gaat samen met realisatie van de waarheid, God is de uiteindelijke waarheid. In deze realisatie zit ook de eliminatie van het zelf... uiteindelijk blijft die ene waarheid over.

Het bereiken van moksha (kaivalya) is iets waar men zichzelf naartoe ontwikkeld. Hierin speelt realisatie een zeer belangrijke rol. Het materialisme is iets dat ons besluipt en overneemt; het maakt gebruik van de zwakheden die wij als mens hebben.

Wij raken overmeesterd door het materialisme die ons zaken aanbiedt die erg inspelen op onze zwakheden, zoals ego, verzameldrang, prestatie, gewin e.d., deze zwakheden bevinden zich in de vorm van vritti?s in onze zin (mana) en het materialisme vindt ere en antwoord op, waardoor het mensen aan zicht bindt.

Deze binding veroorzaakt de ?ongenoegen? die in deze shloka genoemd worden.
Dit kunnen ook heel erg concrete dingen zijn, die in verscheidene dimensies aanwezig zijn.
Den keens aan iets simples als ziek zijn?.. die ervarenwij niet als fijn. Denk eens aan armoede, ook dit ervaren wij als niet fijn. Den keens aan leed dat ons overkomt uit onze omgeving?. Onze kinderen kunnen dat veroorzaken, als hen iets overkomt bijvoorbeeld of als zij een pad kiezen in het leven waarvan wij weten dat het destructief is. Maar ook de andere relaties in het leven brengt leed met zich mee.

Op een ander vlak hebben wij verlangens, dromen die wij verwezenlijkt willen zien en dat gaat niet altijd. Soms kunnen deze verlangens zo erg zijn dat het leed veroorzaakt.

Al deze zaken spleen in op menselijke zwakheden en worden veroozaakt door Maya (de bron van het materialisme).

Aum Namah Shivaaya

De tweede vers uit de Shiv-Gita:

Hoofdstuk 1, vers 2:
Na karmanaamanushthaanairna daanaistapasaapi vaa;
kaivalyam labhate martyah kintu gyaanena kevalam. [1.2]

Geen reeks van karma, geen daan, geen tap is in staat om mensen moksha te geven; alleen kennis is daartoe in staat.

Dit is een shloka waarvan we de strekking vaker tegenkomen in geschriften. Hier ontstaat vaak het misverstand dat ermee bedoeld wordt dat uit de reeks van de drie hoofdwegen naar moksha, gyaan-yoga, karma-yoga en bhakti-yoga, alleen de gyaan-yoga d emens naar moksha kan brengen. Niets is minder waar... mijn inziens is deze koppeling verkeerd! Dit wordt helemaal helder als we straks wat verder zijn in de Shiv-Gita en de glorie van bhakti wordt bezongen!

Dus dit misverstand wilde ik direct even ophelderen.

Waar gaat het hier dan om? Gyaan heeft te maken met bewustzijn. laten we dit vooral ook in de juiste contecxt bekijken waar het in geplaatst is in de shloka zelf. We hebben daar materiaal voor vergelijking.... karma, daan en tap bijvoorbeeld.

We zien in vele films wat tap doet, zovelen doen tapsya en vragen op het moment dat God voor hen verschijnt, wat ze willen. Tapasya is niet licht, het vergt alles van de mens.

We horen ook vaak dat we moeten geven en dat wat we geven, 1000-voudig naar ons terug zal komen. Mensen komen tot daan omdat zij denken dat het hen de hemel zal opleveren, vanuit dit punt komen zij tot het doen van giften.

Karma oftewel handelingen is iets dat vrij dicht bij ons staat maar er wordt iets mee bedoeld hier. Als we het goed bekijken, dan zijn daan en tapasya ook karma en toch wordt het hier apart genoemd..... als we het iin het licht van woorden als daan en tapasya bekijken, dan gaat het hier bij karma om handelingen die dharmisch genoemd kunnen worden, zoals puja, havan e.d.

Nu zegt deze shloka dat deze zaken niet tot moksha zullen leiden; hoeveel daan je ook doet, hoeveel tapasya je ook doet en hoeveel karma je ook doet, moksha zul je niet verkrijgen, want deze zaken hebben de kracht niet om dat voor elkaar te krijgen.

Als we kijken naar wat wij doen, danmerken we vaak dat we maar aan het doen zijn en helemaal niet doorhebben waar wij precies mee bezig zijn! We zijn allerlei handelingen aan het doen, als een soort robot.

Als we bijvoorbeeld kijken naar een puja, een ritueel waar wij God zelf in aanbidden, wat zien wij dan gebeuren? Men zit op een puja en doet precies wat de pandit zegt dat hij/zij moet doen en wanneer de pandit dat zegt.
Hij/zij zit daar met een lepeltje met water in zijn/haar handen en als d epandit een teken geeft, laat hij/zij dat water op een bepaalde plek vallen.... wat is nu precies de handeling die hier gedaan wordt?

Op een puja doen wij dit 3 tot 4x achterelkaar.. telkens een lepeltje water en dat laten we vallen.

Maar beseffen wij ook waar wij mee bezig zijn? Beseffen wij bijvoorbeeld dat wij eerst God hebben geroepen plaats te nemen op het altaar dat wij voor hem hebben gemaakt? Beseffen wij dat het eerste druppeltje water bedoelt is om Zijn voeten te wassen? Is dat besef aanwezig tijdens die handeling van het laten vallen van dat water in dat thee-lepeltje?

Het tweede is bedoelt als drank. Wat wij doen is wachten tot de pandit dat tekentje geeft... en wij laten het water vallen.. maar beseffen we ook dat we eigenlikl God drinken aanbieden?

We zitten op de puja en er gebeurt van alles om ons heen....... de shrota (de mensen die de puja aan het doen zijn) zijn zelfs bezig met dioe omgeving.... tijdens de puja. Soms horo je ze zeggen: "kijk even naar het eten dat op het vuur staat" of "daar in die en die kast ligt een schone deken" of "oh, zoek je een die pan? Kijk even in de meest linkse keukenkast, onderste plank"..... en dat alles terwijl ze puja aan het doen zijn oftewel God Zijn voeten aan het wassen zijn of Hem iets te drinken aanbieden of iets te eten (prashaad) of Hem aan te tooien zijn bloemen..... waar is dat besef (gyaan) op dat moment?

En dit is nu precies wat deze shloka ons verteld: geen enkele puja kan je moksha geven, geen enkele daan kan je moskha geven.....

Wat is daan? Het zou iets moeten zijn dat wij in alle oprechtheid uit ons hart geven aan iemand, dat die ander ten goede komt. Daan is niet 1000 euro geven omdat dat onze ego ten goede of omdat we dan ee goede beurt maken. Daan komt niet voort uit een schuldgevoel dat ons bekruipt, omdat we denken aan hoe anderen over ons zullen denken? Daan is niet iets dat bij ons opkiomt, omdat anderen het over dedaan hebben, die zij gegeven hebben. Daan komt uit ons hart en is gericht op een bepaalde situatie die zich voor ons ontrafelt en waar wij een positieve invloed op willen uitoefenen.

Als we iemand zien die dasgen lang niet gegeten heeft en dat raakt ons en we willen die persoon helpen, dan is er sprake van daan; het komt recht uit ons hart. Het is dan ook niet noodzakelijk dat anderen weten wat we gedaan hebben, dat is onbelangrijk, het enige dat telt is dat de honger van die persoon gestild is.

Tapasya spreekt erg tot de verbeelding van mensen, vooral omdat we zien dat God verschijnt en geeft wat de tapasvie wil! Maar ook van tapasyaa zegt deze shloka dat het geen moksha kan geven. Wat zien we gebeuren? Men wil iets..... in de bhaktifilms zien je vaak dat een of ander demoon onsterfelijk wil worden. Op de vraag hoe dat te bereiken is het antwoord tapasyaa. Tapasyaa wordt ingezet als een middel om het doel (onsterfelijkheid) te bereiken.... hier wordt geen tapasyaa gedaan omwille van tapasyaa.... nee, men is bezig onsterfelijk te worden. Zo vervalt tapasyaa naar het niveau van middel om verlangens te vervullen, zo brengt het geen moksha, want dat was het doel niet!

Moskha is niet iets simpels.... en we zien ook dat dat hier erg benadrukt wordt! Het is niet makkelijk... dat je even wat daan doet en je hebt het of je doet flink puja ne je hebt het of je doet tapasyaa en je hebt het.. het bereiken ervan is veel subtieler.. het vereist bewustwording.

Deze bewustwording is niet een apart iets maar vormt de bodem voor al het andere. Deze bewistwording is het tovermiddel dat een simpele handeling als het laten vallen van water kan veranderen in het wassen van de voeten van God!
Deze bewustwording is het tovermiddel dat een simpele handeling van het geven aan geld kan omtoveren in daan!
Deze bewuistwording is het tovermiddel waarmee gedane moeite wordt omgetoverd in tapasyaa.
Het is dus een bodem waaruit al het andere komt en het is deze bodem die moksha brengt en niet de handelingen!

Deze shloka brengt ons naar een diepergelegen laag en laat ons denken achter onze handelingen, want dat is de plaats waar moksha te verwerven is.

Het laten vallen van water zal gewoon dat zijn, totdat het besef, gyaan, er iets anders van maakt.
En als dat het geval is, denk ik niet dat we tijdens het laten vallen van dat water zullen denken aan het eten dat op het vuur staat of waa die ene pan ligt.... ik denk dat we opgaan in God, Zijn voeten en het wassen daarvan.

Het is dit besef, deze gyaan, die dat voorelkaar krijgt.... Dat is dan ook de reden dat hier gesteld wordt dat alleen gyaan moksha kan geven!

Ik hoop dat ik dit duidelijk heb ingetikt, want er zijn vele stromingen waarin men denkt dat alleen bhakti-yoga, of alleen gyaan-yoga of alleen karma-yoga moksha kan geven... en dat spreek ik tegen. NADAT we de weg van moksha ingeslagen zijn, komen we deze drie tegen; ze kunnen ons alledrie moksha geven! Het zijn manieren waarop we dit pad naar moksha bewandelen!